Professionals

Informatie voor professionals in de zorg
Radioembolisatie is een vorm van brachytherapie waarbij radioactieve bolletjes in de lever worden gespoten. Hierbij komt beta- (en afhankelijk van het type ook gamma-) straling vrij, wat een tumordodend effect heeft. Doordat het gezonde leverparenchym met name wordt gevoed door de vena porta, en tumorangiogenese de vasculaire groei via de arteria hepatica stimuleert, worden tumoren meer gevoed vanuit de arteria hepatica. Middels katheterisatie in de a. femoralis wordt een katheter in de a. hepatica propria geplaatst. Daardoor kunnen dan holmium-166 of yttrium-90 microsferen in de lever toegediend worden.

Yttrium-90 microsferen
Er bestaan twee typen yttrium-90 microsferen: van hars en van glas. De glazen microsferen (TheraSphere, MDS Nordion, Ottawa, Canada) zijn kleiner en hebben een relatief grotere hoeveelheid straling. De hars microsferen (SIR-Spheres, Sirtex Medical, Lane Cove, Australia) zijn groter en hebben een groter emboliserend effect.

Holmium-166 microsferen
Het UMC Utrecht heeft microsferen ontwikkeld die sterk lijken op de yttrium microsferen. Deze microsferen zijn beladen met de isotoop holmium in plaats van yttrium. Naast beta-straling geven deze microsferen ook gamma-straling af, waardoor ze beter zichtbaar zijn op SPECT-scans. Ook is holmium paramagnetisch, waardoor de verdeling zichtbaar is op een MRI-scan. Het afbeelden van deze verdeling zal in de toekomst een rol kunnen spelen bij het behandelen van patiënten. De holmium microsferen zijn uitgebreid onderzocht en hebben tot enkele proefschriften geleid. De eerste studie met mensen, waarin de optimale dosering werd vastgesteld, is afgerond en gepubliceerd in de Lancet Oncology (HEPAR 1). Momenteel is er een tweede studie bezig die het effect op overleving en mogelijke toxiciteit moet aantonen (HEPAR 2). Hieronder wordt verwezen naar deze wetenschappelijke publicaties:

61

Proefschrift van J.F.W. Nijsen

Historie
Radioembolisatie wordt al vanaf de jaren ’60 uitgevoerd in Amerika. In 1999 is de behandeling met Therasphere door de Food and Drug Administration (FDA) goedgekeurd voor de behandeling van irresectabel hepatocellulair carcinoom.

SIR-Spheres zijn door de FDA goedgekeurd voor de behandeling van irresectabele metastases van colorectaal carcinoom met adjuvante intra-hepatische chemotherapie met floxuridine.

In Europa zijn SIR-Spheres geregistreerd als ‘medical device’ middels een CE markering.

Effectiviteit van behandeling
Er zijn drie randomized controlled trials uitgevoerd die het behandeleffect van radioembolisatie bevestigen. Deze betreffen het gebruik van yttrium microsferen bij colorectale levermetastasen.

Gray et al., 2001, hebben 74 patiënten met colorectale levermetastasen behandeld, die werden gerandomiseerd tussen intra-hepatische infusie van floxuridine met of zonder radioembolisatie met SIR-Spheres. Tijd tot progressie van tumorgroei in de lever was langer met radioembolisatie dan zonder (15.9 maanden t.o.v. 9.7 maanden). Het aantal patiënten dat na 1 en 3 jaar nog in leven was, was groter in de groep behandeld met SIR-Spheres (72% t.o.v. 68% en 17% t.o.v. 6.5%).

Van Hazel et al., 2004, behandelden 21 uitbehandelde patiënten met colorectale levermetastasen met fluorouracil/leucovorin chemotherapie, waarbij patiënten werden gerandomiseerd om nog additionele radioembolisatie te ontvangen. De mediane overleving was in de radioembolisatie en chemotherapie groter dan die van de groep met enkel chemotherapie (29.4 maanden versus 12.8 maanden).

Hendlisz et al., 2009, rapporteren in hun artikel over hun studie waarin ze 64 patiënten randomiseerden naar fluorouracil met of zonder radioembolisatie. De groep van patiënten met radioembolisatie had een langere tijd tot leverprogressie (5.5 maanden versus 2.1 maanden voor de groep zonder radioembolisatie).

Voor verdere informatie over behandeleffect verwijzen wij naar de respectievelijke wetenschappelijke artikelen en de volgende meta-analyse die hierover verschenen is: Yttrium-90 microsphere radioembolization for the treatment of liver malignancies: a structured meta-analysis, Vente et al. Eur Radiol 2009;19:951-959

Patiëntselectie
Patiënten komen in aanmerking radioembolisatie als ze aan een paar voorwaarden voldoen. Kort gezegd gaat het om de aanwezigheid van uitbehandelde, lever-dominante levertumoren met een levensverwachting van meer dan 3 maanden en een relatief goede gezondheid.

Samengevat geldt er een aantal belangrijke inclusiecriteria:

  • De patiënt is uitbehandeld of weigert verdere chemotherapie/chirurgie.
  • Er is sprake van leverdominante ziekte en maximaal 70% van de lever is aangedaan
  • De klinische toestand van de patiënt is maximaal WHO performance 2 (minder dan de helft van de dag bedlegerig)
  • Leverwaarden mogen maximaal 5 x verhoogd zijn
  • Bilirubine maximaal 3x verhoogd
  • Goede stolling
  • Als exclusiecriterium geen iatrogene porta-embolisatie in de voorgeschiedenis

Wat betreft naar de lever gemetastaseerde colorectale carcinomen en extra-hepatische ziekte is het
volgende acceptabel;

  • Maximaal 5 longmetastasen tot maximaal 1 cm
  • Locoregionale lymfeklieren tot maximaal 2 cm
  • Ossale metastasen zijn niet acceptabel

Hoe verwijs ik?

Patiënten dienen door hun oncoloog aangemeld te worden via het contactformulier. De oncoloog wordt een lijst toegestuurd van aan te vragen laboratoriumwaarden en beeldvormende diagnostiek. Deze dient te worden ingediend, samen met een uitgebreide voorgeschiedenis waarin tenminste vermeld staan: wanneer de maligniteit gediagnosticeerd is, welke behandelingen er hebben plaatsgevonden, waaronder eventuele chirurgie, of chemotherapie (welke regimes, hoe vaak en wanneer), en de huidige status van de patiënt.

Voor vragen kunt u altijd contact opnemen.